تکیه داستان مینیمال بر تجارب گذشته




عنوان داستان : بی پدر
نویسنده داستان : کبری معروفی

از در که وارد می شد به سویی می خزیدیم اما مادر سد می ماند .
نقد این داستان از : احسان عباسلو
این متن کوتاه در خود یک سرگذشت دارد و از این حیث متن داستانی کاملی به نظر می‌آید. سرگذشت خانواده‌ای که پدری خشن داشته‌اند و فرزندان از ترس او به هنگام ورود به خانه هر یک گوشه‌ای پنهان می‌شده‌اند اما مادر به عنوان تنها حامی آنها در مقابل پدر می‌ایستاده است. از ویژگی‌های متن مینیمال یکی این است که خود را بر متون قبلی می‌بندد؛ بدین معنا که از آثار موجود و خوانده شده و تجربه زیستی خواننده کمک می‌گیرد و از معنای آنها به نفع خود بهره می‌برد. هر کدام از ما کتاب‌های زیادی خوانده و فیلم‌های زیادی دیده‌ایم که در آنها چنین سرگذشتی از خانواده‌ها روایت شده است. این متن هم با بهره‌گیری از تجربیات ادبی قبلی، نشانه‌هایی را به خواننده داده است که تداعی چنین داستان‌هایی را نزد مخاطب می‌نماید.
داستان فوق دو بخش دارد و این ویژگی عموم داستان‌های مینیمال می باشد. در بخش اول که می‌تواند به اندازه یک صفحه هم باشد سئوال یا مقدمه‌ای بیان می‌شود و در بخش دوم که حتی گاهی در حد یک جمله است جواب به آن سئوال داده می‌شود یا نکته‌ای به عنوان شوک داستانی در تضاد با زمینه‌ی چیده‌شده ارائه می‌شود. در اینجا نیز همین اتفاق افتاده است. بخش اول از پدر و خشونت او می‌گوید و بخش دوم از مهربانی و از خودگذشتگی مادر. تضاد این دو بخش، داستان را زیبا کرده است. داستان دو شخصیت اصلی دارد که در نقطه مقابل یکدیگر قرار گرفته‌اند. معمولاً چنین تضادهایی حادثه‌ها و از آنجا داستان‌ها را می‌سازند.
در مورد نام داستان هم می ‌شود گفت که انتخاب خوبی می‌تواند باشد. عبارت "بی پدر" هم به پدر این فرزندان می‌تواند بازگردد و هم به خود فرزندان، این‌گونه که وقتی به پدر خانواده بازگردد می‌تواند یک ناسزا تلقی شود و زمانی که به فرزندان بازگردد می‌شود آن را واقعیت زندگی ایشان تلقی کرد.
داستان از لحاظ زبانی نیز متن ساده‌ای است و این امتیازی برای داستان‌های مینیمال می‌باشد. تمام کلمات به خوبی قابل درک و معنا شدن هستند.
در کل داستان خوبی است، گرچه شاید نشود آن را شاهکار دانست اما عناصر یک داستان کامل را می‌توان در آن جستجو کرد.

منتقد : احسان عباسلو

متولد تهران فوق لیسانس ادبیات انگلیسی داور جایزه کتاب سال داور جایزه جلال داورحایزه پروین داور جایزه نقد داور کتاب فصل ...



دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.