به‌علاوه نقد

 چطور می‌نویسم؟ / محمود دولت‌آبادی
بخشهایی از مصاحبه ایسنا با دولت‌آبادی در مرداد ۱۳۹۶: من رفتم گروهبان بشوم در مشهد، درس بخوانم افسر بشوم. من نظامی‌گری را خیلی دوست داشتم. بعد که آنجا قبول نشدم خب رفتم دنبال کار قبلی‌ام که آرایشگری بود. بعد از آن به فکر تئاتر افتادم. آمدم تئاتر و جست‌وجوی من یک سال ...
 چطور می‌نویسم؟ / ارنست همینگوی - ترجمه احمد پوری
بخشهایی از مصاحبۀ جورج پلیمبتون، منتقد آمریکایی با همینگوی در می ۱۹۵۴: * ساعت‌هایی را که صرف نوشتن می‌کنید، برایتان لذت‌بخش است؟ - خیلی. * می‌توانید چیزی در این باره بگویید؟ چه موقعی کار می‌کنید؟ آیا برنامه تنظیم‌شده و معینی دارید؟ - وقتی روی کتابی و یا ...
 چطور می‌نویسم؟ / نادر ابراهیمی
بخشی از مصاحبه مجله «ادبیات داستانی» با زنده‌یاد نادر ابراهیمی، در تابستان ۱۳۷۶: من اگر چندین و چند کار را با هم، توأم، همزمان انجام ندهم، اصلا قادر نیستم کاری انجام بدهم. دو ساعت که به داستان می‌پردازم، داغان می‌شوم؛ مغزم از کار می‌افتد. نبوغ یا استعداد ذاتی ...
 چطور می‌نویسم؟ / پل استر - ترجمه مژده دقیقی
بخشی از مصاحبۀ مجله «پاریس ریویو» با پل استر، پاییز ۲۰۰۳: * وقتی نوشتن رمانی را شروع می کنید، تا چه حد از کاری که انجام می دهید آگاهید؟ طبق برنامه‌ای کار می‌کنید؟ آیا طرح داستانی را پیشاپیش در ذهن دارید؟ - همه کتابهایی که نوشته‌ام با چیزی شروع شده که من به آن ...
 در آمریکا نویسنده را چگونه پرورش می‌دهند؟ / مژگان قاضی‌راد
جان گاردنر، استاد مسلّم نویسندگی خلاق در کتاب «هنر داستان» (The Art of Fiction) می‌نویسد: «هر نویسنده‌ای که خودش را از آموزش محروم کند، هرگز نمی‌تواند اثر هنریِ زیبا و ماندگار خلق کند.» مدت‌ها در این اندیشه بودم که چطور می‌توانم الفبای ضروری نوشتن را یاد بگیرم. ...
 نامه به یک استاد داستان‌نویسی / جان اشتاین‌بک - ترجمه محسن سلیمانی
اگرچه به نظر می‌آید که قرن‌ها از وقتی که در کلاس داستان‌نویسی شما در استانفورد شرکت می‌کردم گذشته، تجربیات آن دوران خوب به خاطرم مانده. آن روزها با چشمانی باز و ذهنی تیز آماده بودم تا راز و رمز نوشتن داستان‌های کوتاه خوب و حتی عالی را بقاپم. اما شما خیلی زود این توهم ...
 نگذارید ماجراها بی‌دلیل اتفاق بیفتند / از کتاب «۳۸ خطای رایج داستان‌نویسان»
همین اواخر شاگردم با داستانی دیگر به دفترم آمد. درحالی‌که قهوه می‌نوشیدم داستانش را خواندم. به او گفتم: «این داستان تو نه تنها حس‌برانگیز نیست بلکه نامفهوم است.» شاگردم گفت: «چطور استاد؟» گفتم: «شخصیت‌های داستانی تو بدون هیچ انگیزه و مقصود قبلی رفتار ...
 داستان‌نویسی برای کودکان / جن کار - ترجمۀ محسن سلیمانی
صبح چند روز پیش، باز پاکتی پستی به دستم رسید و طبق معمول از همان مطالب خرواری بود. توی پاکت دوتا داستان خرگوش‌ها، و به شکل گفتگو بود: یکی از آنها قصه‌ای آموزشی دربارۀ اهمیت مسواک زدن و عنوان دستنویس بعدی "داداش کوچولوی تازۀ من" بود. به کاغذهای روی میزم نظم و ترتیبی ...
 طرح / از کتاب «عناصر داستان»
  داستان، حرکت است. قصه، قصه است چون از فرآیندِ تغییر می‌گوید. وضعیت یک انسان تغییر می‌کند؛ یا خود او به نحوی تغییر می‌کند؛ یا تلقی ما از او تغییر می‌کند. اینها حرکت‌های اساسی داستان‌اند. یادگیری خواندن قصه، مستلزم یادگیری «دیدن» این حرکت‌ها، دنبال ...
 توصیه‌هایی برای نویسندگان تازه‌کار / ویرجینیا وولف
- برای نوشتن رمان از کاراکترها شروع کنید من باور دارم که همه رمان‌ها با یک بانوی پیر که در گوشه‌ای ایستاده آغاز می‌شوند. باور دارم که همه رمان‌ها با کاراکتر‌ها سروکار دارند و برای توصیف کاراکترهاست که فرم رمان تکامل می‌یابد. از مقاله «آقای بنت و خانم براون» ...
 چند نکته برای نویسندگی خلاق / کورت ونه‌گات
* از وقت یک غریبه طوری استفاده کنید که احساس نکند وقتش تلف شده است. * دست کم یک شخصیت در اختیار خواننده قرار دهید که با آن احساس نزدیکی کند. * هر شخصیتی باید چیزی بخواهد، ولو فقط یک لیوان آب باشد. * هر جمله‌ای باید یکی از این دو کار را بکند: شخصیتی را بازنماید یا صحنه ای را ...
 از دردسر فرار نکنید / از کتاب «۳۸ خطای رایج داستان‌نویسان»
برای یک نویسنده، بهترین لحظه هنگام نوشتن داستان، وقتی است که شخصیت اصلی داستان توی یک دردسر بزرگ افتاده باشد. حالا اگر بگذارید شخصیت اصلی داستان استراحت کند و خوشحال و راضی و خشنود و بدون هیچ نگرانی زندگی کند آن وقت داستان شما به پایان عمر خودش رسیده است. و برعکس اگر شخصیت ...
 درباره لحن راوی داستان / از کتاب «میانبرهای رمان»
در جوانی عادت داشتم هر سال در دوره‌های سه روزه رمان‌نویسی شرکت کنم و برای این کار مجبور بودم نخستین پیش‌نویس یک رمان را در عرض ۷۲ ساعت به‌طور کامل بنویسم؛ چون تنها شرط ورود به جلسه بود. آن زمان فهمیده بودم که هر وقت راوی داستانم را اول شخص و با لحنی کاملاً شبیه لحن خودم ...
 گام به گام تا داستان (گام سوم) فصل بندی / احسان عباسلو
سئوال: چرا اینجا؟ پاسخ: چرا اینجا نه؟ فصل بندی می تواند یک تصمیم در همان گام اولیه باشد و هیچ ایرادی هم ندارد. به خصوص زمانی که تعداد فصل ها مبنایی نمادین پیدا می کند می تواند از همان ابتدای امر مورد تصمیم قرارگیرد. گاهی داستان بر اساس طرح ذهنی و ایده شخصی نوشته می شود و ...
 چگونه از اشیاء در داستان استفاده کنیم؟ / از کتاب «نویسندگی خلاق به زبان ساده»
  برای شخصیت‌های داستانتان اشیای گوناگون خلق کنید تا هرچه بیشتر با زندگی واقعی پیوند پیدا کنند و این امکان را به شما بدهند که دربارۀ آنها نیز داستان‌های مختلفی بنویسید. نکته: به همۀ اشیای حاضر در خانه‌تان نگاه کنید. گذشته از اینکه دور و برتان خلوت است یا از اشیاء ...
 گام به گام تا داستان (گام دوم) / احسان عباسلو
گام اول : یافتن سوژه گام دوم: طرح کار وقتی سوژه را یافتیم نوبت به برنامه ریزی برای پیاده سازی سوژه در قالب داستان است. اما پیش از آن ناگزیریم چند سئوال را در ذهن بچرخانیم و پاسخی برای آن ها بیابیم. طرح کار زمانی ریخته می شود که تصمیم اولیه در خصوص اندازه داستان گرفته شود. مثل ...
 پیشنهادهایی برای نوشتن دیالوگ / از کتاب «یک سال تا نویسنده شدن»
دیالوگ‌نویسی به نظر ساده می‌رسد، اما یکی از مهارتهایی است که مسلط شدن بر آن برای نویسنده بسیار دشوار است. در ظاهر کافی است نگاه کنید که مردم چطور حرف می‌زنند و همان را بنویسید، اما در حقیقت دیالوگ فقط صحبت کردن نیست. ریشه واژۀ دیالوگ نشان می‌دهد که dia به معنی میان و logos ...
 راهنمای انتخاب اسم برای داستان / از کتاب «سبک شخصی در رمان»
شروع واقعی کتاب شما- اعم از مقالات، شعر و داستان - عنوان آن است. درباره‌اش فکر کنید. عنوان یک کتاب، اولین کلمه یا کلماتی است که خواننده می‌خواند. انتخاب عنوان صرفا یک بازی زبانی نیست بلکه یک عامل تعیین‌کننده است. کسی که در یک کتابفروشی دنبال کتاب می‌گردد، اولین چیزی که ...
 اجازه ندهید شخصیت‌ها سخنرانی کنند / از کتاب «۳۸ خطای رایج داستان‌نویسان»
همانطور که می‌دانید فکر خوبی نیست که اطلاعات فراوانی از طریق توضیحات نویسنده وارد داستان بشود. گاهی نویسنده‌ها این را درک می‌کنند، اما متاسفانه تصمیم می‌گیرند که از شخصیت‌هایشان به صورت بلندگوی داده‌های د لخواه استفاده کنند و کاری کنند که شخصیت‌ها به روشی ...
 هفت اصل نگارش / ویلیام استرانک - ترجمه جعفر مدرس‌صادقی
ئی بی وایت در مقدمه‌ای که بر چاپ ۱۹۷۹ کتاب ویلیام استرانک نوشته است(۱) تعریف می‌کند که برای اولین بار زمانی که در دانشگاه کورنل درس می‌خواند با ویلیام استرانک و کتابش آشنا شد. سال ۱۹۱۹: درس انگلیسی ما استادی داشت به نام ویلیام استرانک و کتابی که باید می‌خواندیم کتابی ...