به‌علاوه نقد

 خلق شر در داستان / از کتاب «فن و هنر داستان‌نویسی»
داستان‌ها مکان‌هایی‌اند که شر در آنها خانه کرده است، به‌طور کلی داستان حضورشان را تضمین می‌کند. کسانی که برای نخستین بار داستان می‌نویسند، با شر همان‌طور رفتار می‌کنند که زندگی روزمره‌شان اقتضا می‌کند؛ قصد ندارند به آن اجازۀ عرض اندام دهند، بلکه به ...
 توصیف در داستان / استیون کینگ - ترجمۀ سیدجواد یوسف‌بیک
توصیف، خواننده را شریک حسی داستان می‌کند. توصیف خوب، مهارتی آموختنی است که جز با خواندن و نوشتن زیاد به دست نمی‌آید. مسأله فقط چگونه توصیف کردن نیست؛ چقدر توصیف کردن هم هست. خواندن به شما کمک می‌کند به «چقدر» پاسخ دهید و نوشتن‌های مکرر پاسخ «چگونه» را در ...
 چطور داستان طنز بنویسیم؟ / محسن سلیمانی
داستان طنز نیاز به موقعیت طنزآمیز دارد. دیوید بوچیئر می‌گوید: «شخصیت‌های اغراق آمیز را اگر در یک موقعیت عجیب بگذارید، معمولاً خود به خود طرح داستان طنزآمیز می‌شود. شخصیت، موقعیت و گفت‌وگو می‌توانند یک قالب کاملاً مشخص مثل داستانی عاشقانه یا پلیسی را به داستانی ...
 کتابخوانی بهترین راه بررسی موفقیت داستان‌هاست / جی. کی. رولینگ - ترجمه سحر حسابی
این متن را نویسنده مجموعه «هری پاتر» در جواب یکی از خوانندگانش که از او پرسیده بود «چه پیشنهادی به کسانی دارید که دوست دارند نویسنده شوند؟» نوشت: علاقه‌ای ندارم فهرستی از کارهایی که باید در زندگی یا روند نوشتن یک کتاب انجام دهید برایتان بنویسم. قانونی وجود ...
 این طرح که می‌گویی، یعنی چه؟ / محسن سلیمانی
طرح در یک کلام یعنی «چیدن حوادث در داستان به نحوی که با هم پیوند قوی داشته باشند و حالت تعلیق (کنجکاوی، نگرانی، وغیره) ایجاد کنند». گفته‌اند شخصیت‌ها رمان را پیچیده می‌کنند؛ چون آنها طرح‌های گوناگون داستانی و خط‌های داستانی را به وجود می‌آورند. با این حال، ...
 مهم‌ترین اصل در نوشتن ادامه دادن است / شرلی جکسن - ترجمه مهرناز زاوه
شرلی جکسن نویسنده امریکایی است که شناخته‌شده‌ترین اثرش، داستان کوتاه «لاتاری» است که از معروف‌ترین داستان‌های کوتاه قرن بیستم به شمار می‌رود. او در طول دو دهه دوران نویسندگی خود، شش رمان، دو زندگینامه و بیش از ۲۰۰ داستان کوتاه نوشت. مطمئناً خالی از لطف نیست ...
 یک کلاس داستان‌نویسی خوب، چه کلاسی است؟ / ابوتراب خسروی
گفت‌و‌گوی محسن قزلی با ابوتراب خسروی در سایت ادبیات ایرانی   در مورد کلاس‌های داستان‌نویسی دو نگاه وجود دارد. عده‌ای مخالف این کلاس‌ها هستند و بر اصالت استعداد درونی افراد برای نوشتن تاکید دارند و عده‌ای هم از طرفداران برگزاری این کلاس‌ها هستند و ...
 فن روایت / ناصر ایرانی
استاد ناصر ایرانی، داستان‌نویس پیشکسوت کشورمان در ۳ آبان ۹۷ درگذشت. او علاوه بر نوشتن داستان‌هایی نظیر «نورآباد دهکدۀ من»، «سختون»، «عروج» و «زنده‌باد مرگ»، کتابهای هم برای آموزش داستان دارد. اینجا یکی از درس‌های او را به نقل از کتاب ...
 گفت‌وگو و اشتباهات رایج / از کتاب «گفت‌وگو نویسی»
پال گفت: «جان دوست دارم با استیو ملاقات کنی.» جان دستش را دراز کرد تا با استیو دست بدهد: «سلام استیو.» استیو با جان دست داد و گفت: «سلام جان. خوشحالم می‌بینمت.» جان یادش نمی‌آمد استیو اهل کجا بود: «استیو اهل کجایی؟» استیو جواب داد: «من ...
 تصویر در داستان / از کتاب «فن داستان‌نویسی»
همۀ ما گاه‌گاهی چنان مجذوب داستانی می‌شویم که فراموش می‌کنیم کجا هستیم و اصلاً متوجه اتفاقاتی که در اطرافمان رخ می‌دهد نمی‌شویم. به نظر شما اینکه داستانگو می‌تواند شما را به چنان شیفتۀ الگویی از علائم سیاه‌رنگ کند که بر روی صفحه‌ای از کاغذ نقش بسته، تا دیگر ...
 چطور می‌نویسم؟ / نیل سایمون - ترجمه مهرناز زاوه
نیل سایمون (۱۹۲۷-۲۰۱۸) معروفترین نمایشنامه‌نویس آمریکایی که به تازگی درگذشت، در طول دوران نویسندگی‌اش بسیار کم مصاحبه کرد و این مصاحبه مربوط به زمان انتشار دومین کتاب اتوبیوگرافی‌اش با عنوان «نمایش ادامه دارد» در سال ۱۹۹۹ است.   -این‌طور به نظر می‌رسد ...
 چطور می‌نویسم؟ / عادت‌های مختلف ۲۰ نویسنده
شاید پربیراه نباشد اگر بگوییم به تعداد ِ نویسندگان بزرگ جهان سیاقی برای نوشتن وجود دارد، و به شمارِ سبک و سیاق داستان نویسان، عادت‌هایی برای نوشتن. هر نویسنده‌ای شکلی از نوشتن را انتخاب کرده است. بعضی عادت‌های عجیب غریبی دارند. مثلاً نویسنده‌ای دوست دارد از شش صبح ...
 ۲۵ قانون داستان معمایی / ریموند چندلر - ترجمه حسین عیدی‌زاده
حسین عیدی‌زاده: ریموند چندلر در مقاله‌ای که سال ۱۹۷۷ در شماره بهار و تابستان نشریه «Antaeus» منتشر کرد، ۱۲ نکته کلیدی برای نوشتن داستان معمایی و ۱۳ متمم بر آن را برشمرد. او در این نوشته یادآوری می‌کند که با داستان معمایی باید مثل دیگر انواع ادبیات برخورد کرد و آن را به ...
 چطور می‌نویسم؟ / رضا امیرخانی
بخشی از مصاحبه با احسان رضایی در بهار ۱۳۸۷ و بعد از انتشار رمان «بی‌وتن» *می‌دانم که فوتبالی و پرسپولیسی هستید، چه چیز فوتبال برای شمای داستان‌نویس جذاب بود؟ خب تعلیقی که خیلی از بازی‌ها دارد؛ این تعلیق خیلى شبیه‌اش می‌کند به داستان. بعد هم فوتبال عین ...
 چطور می‌نویسم؟ / تونی موریسون - ترجمه حسن کامشاد
بخشی از مصاحبۀ مجله «پاریس ریویو» با تونی موریسون، پاییز ۱۹۹۳: *شما جایی گفته‌اید که پیش از سپیده‌دم شروع به نوشتن می‌کنید این عادت به دلایل عملی پیدا شد یا اینکه صبح زود برایتان به‌ویژه وقت ثمربخشی است؟ نوشتن پیش از سپیده‌دم به اجبار شروع شد. در آغاز کار ...
 نوشتن چیست؟ / استیون کینگ - ترجمۀ سیدجواد یوسف‌بیک
البته که نوشتن، تله‌پاتی است. فکر کردن دربارۀ چیستیِ تله‌پاتی همواره جالب بوده است. سال‌ها دعوا بر سر این بوده که آیا چنین چیزی وجود دارد یا نه. افرادی چون جی. بی. راین کلنجارها با مغز خود رفته‌اند تا آزمایشی به دردبخور برای اثبات وجود این پدیده طراحی کنند. غافل از ...
 چطور می‌نویسم؟ / احمد محمود
بخش‌هایی از گفتگو با هفته‌نامه «کتاب هفته» در خرداد ۱۳۸۰: *آقای محمود، شما چندتا رمان نیمه‌کاره داشتید؟ آیا در فكر ادامه آنها نیستید؟ رمان «مرد خاکستری» و رمان ... - بله، دارم، دو سه تا رمان نصفه نیمه دارم، دو تا رمان کامل. منتها این دو تا رمان کامل را که ...
 چطور می‌نویسم؟ / آلن دو باتن - ترجمه کاظم رهبر
نویسنده هم باید مانند هر شاغل دیگری نظم داشته و در قید و بند ساعت کاری باشد. پس هر روز در ساعت ۹ صبح در محل کارم هستم و تا ۶ بعد از ظهر می‌نویسم. در این میان، یک ساعت هم وقت ناهارم است. رفتن و برگشتن به دفتر کارم ۳۰ ثانیه طول می‌کشد. چون دفترم در طبقه بالای خانه‌ام است. خانۀ ...
 بزنگاه / از کتاب «داستان کوتاه»
در «فرهنگ اصطلاحات ادبی» ذکر شده است که «در اغلب موارد، کانون توجه یک داستان‌نویسِ قرن نوزدهم یا بیستم یک شخصیت واحد در یک واقعۀ واحد است، و نویسنده به عوض دنبال کردن یا تحول او، او را در یک لحظۀ خاص نشان می‌دهد». همان‌طور که تئودور استراود در جستارش با عنوان ...
 بازنویسی: ببُر، دوباره ببُر! / از کتاب «تکنیک‌های نویسندگان بزرگ»
هر نویسندۀ موفق می‌داند که تجدید نظر یکی از بخش‌های بسیار مهم در فرآیند آفرینش است. ام جی هایلند توضیح می‌دهد چطور باید رمانتان را تقطیر بکنید تا به اصل کاری برسید. من هیچ گاه هیچ اولین پیش‌نویسی نخوانده‌ام که کامل باشد. اولین پیش‌نویس‌های کامل وجود ندارد. با ...